S�awni Klowni

��

    Auriol

     Pierwszy francuski klown Auriol urodzi� si� w 1806 roku w Tuluzie Tuluzie rodzinie cyrkowej. Jego matka by�a amazonk�, a jego ojciec akrobat� i dyrektorem teatru Capitol. Auriol ju� jako dziecko cz�ciej chodzi�a r�kach ni� nogach i bardzo wcze�nie zacz�� towarzyszy� swoim rodzicom w cyrku.
Auriol debiutowa� w Cyrku Olimpijskim w Pary�u 1834 i od razu sta� si� jednym z jego g��wnych atrakcji. Nazywano go ,,cz�owiekiem ptakiem" lub ,,cz�owiekiem wiewi�rk�" wykazywa� on bowiem niezwyk�� zr�czno�� w �wiczeniach ekwilibrystycznych oraz skokach i kaskadach. Wyskakiwa� on na aren� brz�cz�c dzwoneczkami przyczepionymi do b�aze�skiej czapki wypowiadaj�c kilka s��w bardzo cienkim g�osikiem a nast�pnie wykonywa� on skoki nieoczekiwanej lekko�ci i zwinno�ci. By� cz�owiekiem niezwyk�ej sile- mia� proporcjonaln�, lekk� a jednocze�nie bardzo mocna budow� cia�a. A do tego rozkapryszon� twarzyczk� dziecka, przypominaj�ca oblicze ma�ego Chi�czyka. Wystarcza� klownowi tylko jeden drobny grymas , aby wywo�a� na widowni salwy �miechu. Auriol malowa� twarz na bia�o, zdobi�c j� szkar�atnymi znakami, albo na lazurowo czy te� na kolor ostro��ty. Auriol ubrany w niebieski lub r�owy str�j wygl�da� jak cherubin, bezsprzecznie uwa�a si� go za najpi�kniejszego klowna, jaki pojawi� si� kiedykolwiek na arenie. Jednym z najciekawszych jego popis�w by� taniec na szyjkach dwunastu butelek, poczym przewraca� po kolei ka�d� z nich, aby w ko�cu czubkami palc�w stan�� na ostatniej. Komizm Auriola wywodzi� si� z ducha francuskiej kultury, tryska� ogromna rado�ci� �ycia, szelmostwem, galanteri� i charakterystyczn� kokieteri�, a �miech jaki wywo�ywa� daleki by� od prostactwa. Kuzniecow zwr�ci� uwag�, �e sukcesy Auriola w Cyrku Olimpijskim mia�y �cis�y zwi�zek z przetasowaniem socjalnej struktury widowni, jakie nast�pi�o po lipcowej rewolucji w roku 1830.

      Deburau

    ï¿½Jean Deburau urodzi� si� w Kolinie w Czechach w 1796. Jego ojciec by� Francuzem, a matka S�owaczk�. Mia� czterech braci, spo�r�d kt�rych by� najm�odszy i razem z rodze�stwem wyst�powa� wykonuj�c piramidy akrobacyjne. Pewnego jednak razu piramida si� rozlecia�a i Jean upad� na aren� dotkliwie �ami�c sobie �ebra. Od tej pory wyst�powa� jedynie jak statysta i pomaga� zmienia� dekoracje. Sukces jako klown odni�s� znacznie p�niej w Pary�u maj�c 34 lata. S�aw� przynios�a mu posta� milcz�cego pierrota - cierpi�cego weso�ka i b�azna tragicznego. Mia� wszelkie predyspozycje, aby oczarowa� najprostszych ludzi. Sam zreszt� jakby uciele�nia� lud dzi�ki swojemu urodzeniu, ub�stwu, geniuszowi, geniuszowi zw�aszcza swej prawie dzieci�cej naiwno�ci. Poza tym swoj� postaw� na scenie odpowiada� drzemi�cym w prostych duszach t�sknotom za dawk� elegancji i przepychu.

      Grimaldi

    ï¿½Joseph Grimaldi urodzi� si� 18 grudnia 1779. jako syn Giuseppe, kt�ry by� aktorem. Przebywaj�c od dziecka w�r�d aktor�w ma�y Grimaldi nauczy� si� roz�miesza� ludzi robi�c �mieszne miny. Jako klown mia� twarz szerok� jak ksi�yc w pe�ni, pulchn�, g�ow� za� osadzon� na gibkim, muskularnym ciele. �miech jego zaczyna� si� w k�cikach okr�g�ych oczu .Wyraz twarzy by� zach�caj�co szczery, a g�os dono�ny. S�ynne by�y ta�ce Grimaldiego, a zw�aszcza Comic Dance with Nobody, Somebody and Everybody na�laduj�c balerin�. Wykonywa� te� tzw. drag parts, czyli przebiera� si� za kobiet�. Grimaldi uciele�nia� na scenie ca�� galeri� pod�ych typ�w: najwstr�tniejszego tch�rza, okrutnika, zach�annego ob�udnika, nieludzkiego zdrajc�. Stworzy� te� typ idealnego z�odzieja. Okrada� bowiem zawsze z zimna krwi�, a po pe�nym zadowolenia chichocie rzuca� na ofiar� ukradkiem wzgardliwe spojrzenia, zmieszane z politowaniem i zachowywa� du�� ostro�no�� by nie zosta� wykryty. Wad� Grimaldiegoby�o jego s�ynne ob�arstwo. Potrafi� od razu zje�� ca�� tack� ciastek i konfitur, a� tak�e olbrzymie ilo�ci marchwi i rzepy. Oko�o czterdziestki Grimaldi zacz�� si� raptownie starzec i w wieku 46 lat Grimaldi zachorowa� z przepracowania, ale mimo to nie chcia� zaprzesta� fiko�k�w, ta�c�w, skok�w i upadk�w. Pod koniec �ycia wycofa� si� z �ycia publicznego i osiad� si� na wsi.��

     Tragiczne losy niekt�rych klown�w

����� Istnieje jaskrawa r�nica pomi�dzy �miechem na widok zwierz�t wykonuj�cych ludzkie sztuczki, a �miechem z klown�w, b�d�cych po prostu istotami ludzkimi- �miesznymi postaciami schizofrenicznej osobowo�ci i podw�jnym �yciu, co po latach zdecydowa�o o tym , �e termin ,,klown ze z�amanym sercem" sta� si� w wi�kszym stopniu rzeczywisto�ci� ni� fantazj�. Oto przyk�ady kt�re podaj� Rupert Croft-Cooke i Peter Cotes . Ma�y Walter s�awny belgijski klown umar� w Castelo Branco w wielkiej n�dzy. Na prze�omie wiek�w wyjecha� do Lizbony i do wybuchu I wojny �wiatowej by� kr�lem klown�w, uosobieniem klownady. Jego obszerny garnitur w kratk�, proste rude w�osy i kulfonowaty nos oraz b�aze�stwa i trajkotanie bawi�y ca�e pokolenia. Ale po wojnie w latach trzydziestych jego popularno�� szybko zanika�a i kiedy umar� w 1937 roku nikt ju� o nim nie pami�ta�.
Marceline to hiszpa�ski klown o mi�dzynarodowej s�awie. Przyjecha� do Stan�w Zjednoczonych po sukcesach odniesionych w londy�skim Hipodromie. Ale w latach dwudziestych Marceline zda� sobie spraw�, �e uprawiana przez niego klownada zestarza�a si� i wycofa� si� z areny. Trzydziestoletnie oszcz�dno�ci wszystko co zdo�a� zarobi� straci�, kiedy pr�bowa� urz�dzi� si� jako impresario i producent kabaret�w w nocnych klubach w Nowym Yorku. Wtedy znaleziono go z kul� w m�zgu, a obok niego le�a� kwit zastawny na pier�cionek z diamentem.
Pappy klown- karze�ek z W�gier powiesi� si� w hotelowym pokoju maj�c 53 lata. Powodem by�o odej�cie na przymusow� emerytur� arenowego partnera Gogo. Pappy nie m�g� znale�� nowej pracy.
Sabatini by� bardzo popularnym i znanym klownem. Ale tak jak inne gwiazdy przed nim ( i po nim ) Wielki Sabatini zosta� zapomniany na d�ugo przed �mierci�. Gdy przed londy�skimi teatrami i kinami gromadzi�y si� kolejki pragn�cych ujrze� nowe gwiazdy sceny i ekranu, podchodzi� do nich starszy ju� klown, dawny artysta areny zmieni� si� w ulicznego grajka. Pech, g��d, brak powodzenia u widowni w nowym stylu, brak pieni�dzy na czynsz doprowadzi�y do za�amania. Wyko�czonego zabrano go do szpitala, gdzie ju� nigdy nie wr�ci� do przytomno�ci.
Tak ci�gn� si� historie znanych i nieznanych klown�w, zabawnych i niezabawnych, nieszcz�liwych cz�sto bardzo nieszcz�liwych klown�w. Bo klowni to szczeg�lny gatunek ludzi ,kt�rych odwaga bywa ogromna. Ludzie cyrku cz�sto bior� si� za klownad�, gdy s� po sze��dziesi�tce, w�wczas, gdy maj� za sob� karier� w okre�lonej specjalno�ci i nie mog� jej kontynuowa� ze wzgl�du na wiek
Wybitny w swoim czasie klown Coco, �otysz z pochodzenia mia� 58 lat, gdy zad�u�ony na kilkaset funt�w, przez Urz�d Podatkowy zosta� uznany za bankruta. Za mieszkanie s�u�y�a mu przyczepa kempingowa. Pod koniec �ycia zosta� kalek� w wyniku wypadku drogowego. W�wczas Coco zorganizowa� akcje na rzecz poprawy bezpiecze�stwa na drogach, z my�l� przede wszystkim o swej dawnej, ukochanej, dzieci�cej widowni, kt�ra pragn�� uchroni� przed skutkami piractwa na jezdniach.���

Jest to fragment pracy pt. "Sztuka cyrkowa - sztuka ludzkich mo�liwo�ci".
Autor opracowania: Agni (Stokrotka) .